Gà tre bắc mã mái là một giống gà bản địa đã từng khá phổ biến tại khu vực miền Nam Việt Nam, đặc biệt là Tây Nam Bộ. Là giống gà có trọng lượng khá nhỏ, trước đây chúng thường được nuôi làm cảnh.

Có thể nói đây là giống gà nhỏ nhất Việt Nam. Gà mái có trọng lượng từ 400 gam đến 600 gam. Gà trống nặng từ 500 gam đến 800 gram.

Nhưng trọng lượng lý tưởng nhất là từ 600 gam đổ lại đối với gà trống. Cá biệt một vài cá thể trống chỉ nặng 400 gram mà thôi.

Màu lông của gà tre hiện nay rất đa dạng về màu sắc. Có thể đó là sản phẩm của sự lai tạo với các giống gà khác. Gà tre có ba sắc lông chính sau:

Gà chuối: Gà trống mang trên mình ba màu lông là trắng, đỏ và đen. Cổ và mã trên lưng là màu trắng ngà, có điểm sọc đen mờ ở giữa. Lông cánh thường là pha trộn các sắc lông đỏ, đen và vàng. Ngực, bụng và đuôi có màu đen tuyền. Gà mái với bộ lông pha lẫn giữa trắng và đen. Màu chuối chiếm số lượng xấp xỉ 60% lúc bấy giờ.

Gà điều: Gà trống có phần thân và đuôi có màu sắc như gà chuối. Lông cổ và lông mã trên lưng có màu đỏ lửa hoặc đỏ tía. Gà mái có màu vàng nâu lẫn với màu đen. Số lượng gà điều thường chiếm dưới 30%.

Màu sắc khác: Một số cá thể trống có màu sắc như gà chuối. Khoảng 1/3 lông cổ tính từ đầu trở xuống và phần lông mã giữa lưng lại có màu đỏ tía. Sự kết hợp hết sức hài hòa giữa hai màu lông trắng và đỏ tạo cho các cá thể này có ngoại hình thu hút khá đặc biệt. Màu vàng ở cổ và màu trắng muốt ở thân.

Các màu khác như đen, xám, trắng, vàng…Trước đây rất ít phổ biến và bị xem như không thuần chủng.

Đặc điểm khác

Màu sắc mỏ và chân: Lý tưởng nhất cho gà thuần chủng là màu vàng tươi.Mỏ xinh xinh như hình tam giác.

Mào gà: Phổ biến nhất là mồng lái, kích thước vừa phải và luôn thẳng đứng gần giống mồng gà rừng.

Đuôi: Đuôi gà nghiên một góc 30 đến 40 độ so với mặt đất. Với nhiều lớp lông phủ lên nhau, lông đuôi gà trống thường dài và nhiều. Uốn cong thành một cung tròn, những sợi dài nhất có thể dài chạm đất.

Chân: Chân gà tre Nam Bộ tương đối cao so với các giống gà cảnh ngày nay. Với cẳng chân thon, nhỏ dài bằng với đùi gà nhưng rất nhanh nhẹn trong việc bới đất,kiếm mồi. Gà trống có bộ cựa rất phát triển, thường là cựa kim dài và cong vút rất lợi hại

Vóc dáng tổng thể: Gà có vóc dáng cao khá gọn gàng, đẹp mắt. Tiếng gáy thanh, dáng đi nhẹ nhàng và khỏe mạnh.

Trước đây gà tre được nuôi thả trong vườn nhà và gần như không thể thích nghi với điều kiện nuôi nhốt.

Cụ thể là chúng rất khó sinh sản nếu nhốt trong chuồng hẹp.

Gà có thể trưởng thành sau sáu tháng nuôi. Để thật sự thành thục thì phải sau tám tháng với gà mái và một năm đối với gà trống. Khả năng đẻ trứng của gà mái có sự thay đổi tùy theo cá thể.

Nếu để sinh sản tự nhiên gà đẻ khoảng ba đến bốn lứa một năm. Nếu ta lấy trứng không cho gà ấp thì mỗi lứa trứng sẽ cách nhau từ hai mơi đến ba mươi ngày.

Số lượng trứng mỗi lúa thường trên dưới mười quả, một số cá thể có thể đẻ liên tục hai mươi quả trên một lứa.

Tuy nhiên đây là giống gà ít được nuôi phổ biến. Nên một số trường hợp bị thoái hóa do cận huyết số trứng mỗi lứa có khi chỉ là năm sáu quả mà thôi.

Gà Tre Bắc mã mái có khối lượng cơ thể gà con lúc mới nở là 16,5 – 21,2 g. Lúc 8 tuần tuổi gà trống 371,2 – 420,3 g/con; gà mái 337,30 – 368,7 g. Đến 20 tuần tuổi gà trống 857,22 – 910,8 g/con, gà mái 565,3 – 586,6 g/con.

Gà tre thuần chủng có sức đề kháng khá tốt đối với dịch bệnh. Tuy nhiên gà con thường yếu trong giai đoạn tháng đầu tiên sau khi nở.

Gà tre trống rất hiếu chiến và có tính bảo vệ lãnh thổ rất cao.

Gà tre Bắc trống đá rất giỏi và lì đòn, nhất là các con gà được hai năm tuổi trở lên. Khi đó chúng có thể đánh bại những đối thủ nặng ký hơn gấp ba, bốn lần. Một trận đấu của hai con gà tre trưởng thành kéo dài vài tiếng đồng hồ là thường.

Gà tre Bắc mã mái là một nguồn gen độc đáo của Việt Nam. Nhưng do không được quan tâm nên số phận chúng đã gần như mai một. May ra ở đâu đó thuộc những nơi vùng sâu vùng xa còn sót lại một vài nhóm cá thể thuần chủng. Nếu có thì chúng cũng rất dễ suy thoái do cận huyết hoặc bị lai tạo với các giống gà khác.